Generaal, hervormer en schrijver van "De Wallen van Naarden"

Arnold Nicolaas Jacobus Fabius werd geboren op 25 februari 1855 in Goor als zoon van Gerhardus Cornelis Fabius, oud-artilleriekapitein en later burgemeester van onder meer Naarden en Muiden (1863-1887). Het militaire bloed stroomde dus al vroeg door zijn aderen.

Op vijftienjarige leeftijd trad hij toe tot de artillerie. Zijn loopbaan bracht hem onder andere in ’s-Hertogenbosch en Geertruidenberg, maar vooral Naarden zou zijn leven bepalen. Van 1878 tot 1892 was hij hier als officier gelegerd – vrijwel zijn hele luitenantstijd. In deze periode groeide zijn liefde voor het Gooi, de vesting en haar geschiedenis.

De man achter F.A. Buis

Naast militair was Fabius ook schrijver. Onder het pseudoniem F.A. Buis publiceerde hij romans, novellen en historische werken. Zijn eerste roman, De dochter van den overste (1876), verscheen toen hij nog een jonge officier was.

Later schreef hij het boek “De Wallen van Naarden”, waarin hij met kennis van zaken en passie de geschiedenis en betekenis van de vesting beschreef. Dit prachtige boek is geschreven door iemand die de wallen niet alleen bestudeerde, maar er ook dagelijks over liep als vestingofficier.

Zijn historische romans speelden zich vaak af in de Gouden Eeuw en rond het Huis van Oranje. Hij schreef onder meer biografieën over Willem III en Johan Maurits van Nassau. Hoewel zijn literaire stijl tegenwoordig als klassiek wordt gezien, werd hij in zijn tijd gewaardeerd om zijn veelzijdigheid en scherpe historische blik.

Een vooruitstrevend militair

Fabius was zijn tijd vooruit. Al in 1879 pleitte hij publiekelijk voor hervorming, zelfs afschaffing van de militaire rechtspraak. Dat was in die periode een gedurfde en bijna revolutionaire stellingname.

Hij schopte het uiteindelijk tot generaal-majoor en werd in 1911 commandant van de Stelling van Amsterdam. Hij ontving meerdere onderscheidingen, waaronder:

• Ridder in de Orde van Oranje-Nassau (met de zwaarden)
• Commandeur in het Legioen van Eer
• Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

Toch bleef hij altijd breder geïnteresseerd dan alleen het leger. Hij was actief in culturele verenigingen, het onderwijs en het archiefwezen.

Archivaris

In 1886 verzocht hij het gemeentebestuur om het archief te mogen ordenen, hetgeen hij in twee jaar tijd deed. Voor zijn prestatie werd hem door B & W de titel archivaris van de gemeente Naarden verleend. Van 1915 tot en met 1919 was hij nog raadslid van de gemeente Naarden en heeft hij als waarnemend archivaris het “verwarde” stadsarchief geïnventariseerd

De redder van Comenius in Naarden

Een van zijn belangrijkste verdiensten voor Naarden was de hernieuwde aandacht voor het graf van Comenius. In 1892 organiseerde hij de Comenius-herdenking en nam het initiatief voor wat later het Comenius Museum zou worden. Hij verzamelde zelfs persoonlijk stenen in het Gooi voor het monument bij de Utrechtse Poort.

Daarmee heeft Fabius blijvend bijgedragen aan het culturele erfgoed van de vestingstad.

Zijn laatste jaren

Na zijn eervol ontslag en pensionering in 1913, vestigde Fabius zich in Bussum op de parklaan nummer 40. Fabius heeft helaas niet lang van zijn pensionering kunnen genieten en overleed na een kort ziekte bed op 18 juli 1921. Op 22 juli is hij op de algemene begraafplaats in Bussum begraven. De begraafplaats waar ook zijn vader in 1887 is begraven.

 A.N.J Fabius liet een indrukwekkend oeuvre na: militaire handboeken, historische werken, romans en talloze artikelen. Maar bovenal liet hij een erfenis na als bruggenbouwer tussen militair erfgoed en burgermaatschappij.